Bilang Bilang Bilang

May 18, 2020
By: 
Harvey James G. Castillo

Mula 2016 nang maupo sa pwesto si Pangulong Rodrigo Duterte, libo-libo-libo na ang bilang ng mga pinatay at hindi raw sadyang napatay bunga ng iba’t ibang patakaran ng pamahalaan na diumano’y kontra-droga, o kaya ay kontra-insurhensiya.
 
Ayon sa mga tala ng Reuters, The Atlantic, at ng Vera Files nitong 2019, tinatayang aabot na ng 27,000 hanggang 30,000 ang bilang ng mga pinaslang sa ilalim ng madugo at anti-maralitang Oplan Tokhang (Tostevin & Morales, 2019; Coronel et al., 2019; Bagares, 2019). Dagdag pa sa bilang na ito ang 293 na mga aktibista, unyonista, babae, abogado, at human rights defender na pinatay naman sa ilalim ng Oplan Kapayapaan at Oplan Kapanatagan, na naglalayon diumanong supilin ang limang dekada ng pag-aaklas ng mga mamamayan, laluna sa kanayunan, bunga ng labis-labis na kahirapan (Ritas, 2019). Bilang huli, ang lahat ng bilang na ito ay kaiba pa sa opisyal na naitalang 93 extrajudicial killings bunga ng dalawang taong Batas Militar sa Mindanao; 46 assassinations—kalakhan ng mga lider-magsasaka—sa Bicol, Samar, at Negros bunga ng Memorandum Order #32; at daan-daan pang kaso ng frustrated killings at torture ng mga pinaparatangang “komunista,” “rebelde,” at/o “kalaban ng Estado” (Tanggol Bayi & Karapatan, 2020).

State-sanctioned human rights violations by the numbers. Sinipi mula sa @Karapatan Facebook page.

Tunay ngang sinusukat ng pamahalaan ang galing at husay nito batay sa dami ng kaniyang mga pinatay, pinapatay, at/o nakaambang patayin.

At kung hindi babantayan ang trend na ito ng walang-pakundangang karahasan, laluna sa nalalabing dalawang taon ng militaristang administrasyon, ay baka pumasok na rin sa bulwagan ng ating mga paaralan at pamantasan ang kalawit na dala ng mga Oplan. Kamakailan kasi, sa pamamagitan halimbawa ng Senate Committee Report #10 ni Senador Ronald “Bato” dela Rosa, ay naglayon ding magsulong ang Estado ng isang nakababahalang “deradicalization” campaign na ilulunsad mismo diumano sa ating mga silid-aralan, alinsabay sa intensipikasyon ng red-tagging sa parehong mga mag-aaral at guro. May mga kaso na rin ng mga gurong progresibo na hinarass, binigyan ng death threats, o ‘di naman kaya ay tinangka mismong barilin sa loob ng classroom sa harap mismo ng mga estudyante, kagaya ng nangyari kay Teacher Zhaydee (Chavez, 2019).

Ibang usapin pa, sa puntong ito, ang ginawang pag-tokhang sa press freedom kamakailan lang din nang ipasara ang ABS-CBN—na kadikit ng isyu ng pag-tokhang sa libo-libo-libo nang mamamayan, at nakaambang pag-tokhang sa academic freedom.

Sumatotal: 30,400 humigit kumulang na ang tantiya ng bilang ng mga tao’t pagkatao na walang habas nang pinaslang ng Estado, pilit na minamaliit at/o binubura, bagaman estadistika na. Sindami ito ng isa’t kalahating punong-punong Mall of Asia Arena. Sa ganang ito, naaalala ko ang isang tula ng dating gurong si Vijae Alquisola, na pinamagatang “Bilang Buhay,” na patungkol sa bilang bilang bilang, o “being being numbers.”

Biswalisasyon ng kapasidad ng Mall of Asia Arena. Tinatayang isa’t kalahating punong-punong Arena ang bilang ng mga biktima ng Estado, ayon sa mga news at grassroots organization. Sinipi mula sa Rappler.

Ang unang bilang, bilang pagiging (being), ay naikakahon sa mga simpleng numero. Lahat ng prinsipyo, pagnanasa, panaginip, kahusayan, kalibugan, kasamaan, kabutihan, at paninindigan ng pagiging tao at pagkatao ng mga pinaslang ng Estado ay naikakahon sa mga simpleng numero. Nakamamanhid na mga numero. At kadalasan pa’y pangalawang beses ding pinapatay ang patay na nating mga kapatid, kababayan, kabarangay, at kasama sa pamamagitan ng pagpatay din sa kanilang mga reputasyon. Babansagan silang “drogista,” “nanlaban,” “pasaway,” o di kaya ay “NPA,” kahit na hindi na ito kailanman mapatutunayan o mapasisinungalingan sa alinmang korte sapagkat sila’y pinatay na.

Ang lahat ay nagiging bilang. At tungkulin nating lahat kung gayon na hanapin ang buhay sa likod ng mga graphs at numero, gawing tao ulit ang dehumanized na tao, at labanan ang nakamamanhid na tulak ng quantipikasyon ng lahat ng bagay na dala-dala na rin, sa puno’t dulo ng lahat ng ito, ng pandaigdigang Neoliberal/Kapitalistang kultura at sistema.

Bilang huli, upang iparanas sa atin bagaman sa paraang artipisyal at ispektakular ang absurdity at bigat ng bilang ng mga tao’t pagkatao na pinatay na ng Estado, minabuti kong magsama sa maiksing sanaysay na ito ng isang blankong listahan ng mga biktima. Blanko sapagkat—liban sa iilang mga pangalan na kaya nating pangalanan—hinuhuli ng ganitong biswalisasyon ang kasalukuyang estado ng pagbubura at pagbalahura ng Rehimen sa bilang at alaala ng kanilang mga biniktima, na ating mga kapamilya. Ang hamon sa atin kung gayon ay kung papaanong kolektibong pupunan ng katauhan ang bawat blankong bilang na naririto, bilang parte ng ating pag-alala at paglaban, at kung papaanong kolektibong mananawagan ng at makikibaka para sa simbigat na katarungan.

Sanggunian:

Bagares, R. 2019. ICC Warrant of Arrest for Duterte May Be Issued End of 2020. Vera Files, Dec. 15 (verafiles.org/articles/icc-warrant-arrest-duterte-may-be-issued-end-2020).

Chavez, C. 2019. Progressive Groups Condemn Slay Attempt on ACT Member. Manila Bulletin, Oct. 16 (news.mb.com.ph/2019/10/16/progressive-groups-condemn-slay-attempt-on-act-member/).

Coronel, S., et al. 2019. The Uncounted Dead of Duterte's Drug War. The Atlantic, Aug. 19 (www.theatlantic.com/international/archive/2019/08/philippines-dead-rodrigo-duterte-drug-war/595978/).

Ritas, J. 2019. Progressive Groups Create EJK Memorial Ahead of Human Rights Day. GMA News Online, Dec. 1 (www.gmanetwork.com/news/news/nation/717448/progressive-groups-create-ejk-memorial-ahead-of-human-rights-day/story/).

Tanggol Bayi, & Karapatan. 2020. Joint Submission of Tanggol Bayi (Defend Women) – Philippines and Karapatan Alliance Philippines for the Preparation by the Human Rights Committee of the List of Issues to be Considered During the Examination of the Fifth Periodic Report of the Philippines (https://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CCPR/Shared%20Documents/PHL/INT_CCPR_ICO_PHL_40955_E.pdf).

Tostevin, M., & Morales, N. J. 2019. War on Numbers: Philippines Targets Drug Killing Data. Reuters, July 18 (www.reuters.com/article/us-philippines-drugs/war-on-numbers-philippines-targets-drug-killing-data-idUSKCN1UD1CJ).

Ang mga pananaw at opinyon na naihayag dito ay sa may akda lamang at hindi ito nangangahulugang opisyal na pananaw at opinyon ng Paaralan ng Humanidades at ng Pamantasang Ateneo de Manila.